تبلیغات
سپتیـامـا - یک طرفه قضاوت نکنید
سپتیـامـا
آینده را سـاختن به ز با آینده ساختن
این مطلب را یک بار در گاه و بیگاه نامه خود در مرداد 1385 برای همکاران خویش در بنیاد توسعه فردا آورده بودم و اینجا مجددا می آورم. بخشی از مطالب دارای مرجع می باشد که متاسفانه فراموش کرده ام!

شاید برای شما نیز مکرر پیش آمده باشد که فردی موضوعی را برایتان تعریف کند و در مقابل انتظار تایید یا قضاوت داشته باشد. بهترین توصیه برای چنین مواقعی این است که یکطرفه به مسند قضاوت ننشینید. انجام یک قضاوت صحیح و عادلانه مستلزم وجود شرایط فردی و محیطی لازم و طی قاعده مند یک مسیر است که پرداختن پیرامون این موضوع نه در حیطه تخصص و آگاهی من است و نه در این مقال می گنجد. هدف در اینجا صرفاً ذکر چند نکته است. هنگامی که فردی موضوعی را روایت می نماید ممکن است که حالات مختلفی رخ داده باشند که از جمله آنها موارد زیر است:
  •     ارائه برداشتی از یک حقیقت (البته آنچه او حقیقت می پندارد)
  •     ارائه برداشتی درست یا غلط از یک واقعیت
  •     ارائه آگاهانه یا ناآگاهانه ی بخشی از یک واقعیت
  •     ارائه آگاهانه تحریفی از یک واقعیت
همچنانکه ملاحظه می شود، غرض ورزی در تحریف واقعیت و روایت دروغ، تنها بخش کوچکی از خطای قابل تصور است و ممکن است به دلایل متعدد و بسیار پنهان، واقعیت پوشیده و مستور بماند و درست روایت نشود. لذا سخنان راوی، اگرچه یک دوست باشد، نباید چیزی بیش از یکسری شواهد غیر قطعی تلقی شود و نباید بعنوان سند در محکمه ای که بدون متهم برگزار می گردد و خود اساساً مورد تردید است، مورد استفاده قرار گیرد. این بحث صرف نظر از آن است که در شرع، برخی از گمان ها و نقل برخی مطالب در حکم غیبت یا تهمت است و لذا فعل حرام محسوب می گردد.
اینکه پیام ادراک شده از سوی ما باید قابل تردید تلقی شود، از دیدگاه دیگری نیز قابل تصور است. فرستنده (همان راوی سابق) قصد ارائه پیامی برای شما دارد. او باید منظور نظر خویش را به طریق مناسبی به یک پیام ترجمه نماید. پیامی که می تواند در قالب کلام، حرکت، تغییر حالت چهره، تغییر وضعیت و یا هر حالت ممکن و مورد علاقه ی دیگری ارائه شود. این پیام باید از طریق یک کانال منتقل شود. در مرحله بعد باید توسط مکانیسم های گیرنده ی مخاطب دریافت شود و در نهایت ترجمان و سپس ادراک و استنباط شود. یک پیام ممکن است در هریک از مراحل فوق از ترجمان اولیه یا ادراک نهایی، طی مسیر در کانال انتقال، ارائه یا دریافت آن و ... دچار تغییرات خواسته یا ناخواسته ای گردد و نویز نیز می تواند بر کمیت یا کیفیت آن تاثیر گذارد.
لذا حتی در هنگامی که نهایت صداقت و دقت در انتقال پیام بکار رود، بازهم امکان عدم تطابق بین مقصود فرستنده و استنباط گیرنده وجود دارد. به عنوان مثال شما بگویید که مشکل در کجا بوده است در هنگامی که پدر در حمامی داغ به دلاک حمام ندا سر داد که برای پسرش یک بستنی بیاورد و پسر را این درخواست، بسیار خوش آمد و سپس دلاک به اطاعت امر پدر، یک لنگ به پسر داد و استحمام به اتمام رسید و پسر همچنان در حسرت آن بستنی ماند. بعنوان یک مثال دیگر جاناتان سویفت را در نظر بگیرید که داستان سرگذشت دکتر لموئل گالیور و حضور او در نزد لیلی پوتی های پانزده سانتی متری که نگران حمله یاغیان بلافاسکو بودند را به نگارش درآورد. اهالی بلافاسکو که در اصل، لیلی پوتی بودند از تصمیم پادشاه اطاعت نکردند که تخم مرغ را از انتهای کوچک آن، نه از انتهای بزرگش بشکنند و لذا یاغی تلقی شدند....گالیور در نهایت متوجه شد که پادشاه کوچولوی لیلی پوتی ها حاکم مستبدی است که هیچ محبتی در دل ندارد و لذا از لیلی پوت فرار کرد. سویفت سعی کرد تا با نگارش این داستان به کوچکی و کوته بینی بشریت، انتقادی تند و شدید وارد نماید ولی پیام او به گونه ای دیگر تلقی شد و اثر او به یکی از محبوب ترین آثار در داستانهای کلاسیک کودکان بدل گشت.
غرض آن بود که متذکر شوم که به دلایل متعددی می توان توصیه نمود که هیچ گاه یک طرفه به مسند قضاوت ننشینید. در این صورت احتمال پشیمانی زیاد است.




نوشته شده در تاریخ یکشنبه سوم مردادماه سال 1389 توسط سپتیاما